صفحه اختصاصي حديث و آيات 1 قال الرضا عليه السلام: لا يَسْتَكْمِلُ عَبْدٌ حَقيقَةَ الايمـانِ حَتّى تَكُونَ فيهِ خِصالٌ ثـَلاثٌ: اَلتـَفـَقـُّهُ فىالدّينِ، وَ حُسْنُ التَّقْديرِ فِى الْمَعيشَةِ وَالصَّبْرُ عَـلَى الرَّزايا. حديث امام رضا عليه السلام فرمود: هيـچ بنده اى به كمال حقيقى ايمان نمى رسد، تا اينكه اين سه خصلت در او باشد: دين شـناسى. اندازه و برنامه ريزى در زندگى. شكيبايى بر سختيها و ناملايمات.

حضرت علی بن موسی الرضا علیهماالسلام بنابر نظر معروف در سال 148 در مدینه متولد و در سال 202 یا 203 در محلی که اکنون مشهد نامیده می شود و در آن زمان به آن طوس می گفتند به شهادت رسید.
در این نوشتار کوتاه به بیان چند نکته درباره ایشان می‌ پردازیم. امید است که برای خوانندگان محترم مفید باشد.

مرجع علمی جوان
مطلب اول اینکه بیشترین نقلهای تاریخی ما از حضرت مربوط به اواخر حیات مبارک ایشان است، یعنی از زمانی که ماجرای دعوت مامون عباسی پیش آمد. امام از مدینه به مقصد مرو حرکت کردند تا هنگام شهادت ایشان. البته اطلاعاتی هم از دوران اقامت امام در مدینه که اکثر عمر مبارکشان را شامل می‌شود در منابع وجود دارد. از جمله مطالبی که اهل سنت در این زمینه آورده‌اند و کمتر مطرح شده موضوع فتوا دادن امام از ایام جوانی و در زمان حیات (و احتمالا غیبت پدر بزرگوارشان) است که ابن جوزی در تذکرة الخواص نقل کرده که:
«سمع الحدیث من ابیه و عمومته و غیرهم و کان ثقة یفتی بمسجد رسول الله صلی الله علیه وآله و هو ابن نیف و عشرین سنة»[1] یعنی ایشان از پدر و عموهایش و افراد دیگری حدیث شنیده و فردی مورد اعتماد است که در حالیکه بیست و چند سال داشت در مسجد پیامبر صلی الله علیه وآله می ‌نشست و فتوا می‌داد. از همین جا مشخص می‌شود که حضرت از ایام جوانی در جامعه مدینه که عموما از اهل سنت بودند چه موقعیت و جایگاه والایی داشته است.

عمری در شهر رسول
مطلب دوم اینکه ورود حضرت به مرو در رمضان سال 201 و شهادت ایشان ماه صفر سال 202 یا 203 می باشد. اگر نظر 203 را که معروفتر هم می باشد قبول کنیم.(کلینی و مفید و چند نفر دیگر از بزرگان همین تاریخ را قبول دارند[2]) حضرت در حدود یکسال و نیم در مرو اقامت داشته اند. و جز در زمان سفر، اکثر حیات خود را در مدینه منوره سپری کردند. احتمال می رود که امام در سال 193 و مقارن با مرگ رشید سفری به قزوین داشته اند[3] که اطلاعاتی زیادی از آن در اختیار ما نیست.
حضرت در هیچ سرزمینی وارد نمی شد مگر اینکه مردم به جنابش رجوع کرده و از مسائل دینی از ایشان نظر خواهی می کردند حضرت هم پاسخ آنان را می داد و بر ایشان از طریق پدران بزرگوارش احادیث پیامبر صلی الله علیه و آله را به صورت فراوان نقل می کرد

صفحات: 1· 2

‌‌‌‌ رهبر انقلاب:
ما که نباید فقط به مرقد امام رضا اظهار ارادت کنیم؛ او امام ماست، زندگی او برای ما درس است، از زندگی او باید درس بگیریم؛ زندگی او برای ما یک پیامی دارد، آن پیام چیست؟ من آن پیام را در یک کلمه خلاصه می‌کنم. بدانید پیام زندگی پرماجرای #امام_رضا (عليه السلام) به ما عبارت است از مبارزه‌ی دائمی خستگی‌ناپذیر.
١٣٦٣/٩/٣

این مقاله در صدد اثبات فضائل برای این امام همام نیست و به خود چنین جرأتی و جسارتی نمی دهد؛ بلکه تنها جهت توجه بیشتر خود و خوانندگان به مقام و منزلت رفیع حضرت چند نمونه از فضائل ایشان ذکر شده است.

آرزوی امام معصوم بر دیدار یار
امام معصوم آرزو نمی کند مگر آرزویی در حد مقام خویش؛ بنابراین آرزوی حضرت‏ صادق‏ علیه‏ السّلام‏ بر درك‏ نوه گرامی اش علی بن موسی علیهما السّلام‏ نشان از مقام بس عظیم حضرت رضا علیه‏ السّلام‏ دارد.
از حضرت‏ موسى‏ بن‏ جعفر علیهماالسّلام‏ روایت‏ شده‏ كه‏ مى‏فرمود: روی‏ عن‏ الامام‏ موسى‏ الكاظم‏ علیه‏ السّلام‏ انّه‏ قال‏: «… سمعت‏ أبی‏ جعفر بن‏ محمد علیه‏ السّلام‏ غیر مرّة یقول‏ لی‏: انّ‏ عالم‏ آل‏ محمد لفی‏ صلبك‏ و لیتنی‏ أدركته‏ فانّه‏ سمیّ‏ أمیر المۆمنین‏ علیّ‏ علیه‏ السّلام‏».(1)
شنیدم‏ از پدرم‏ جعفر بن‏ محمّد علیه‏ السّلام‏ كه‏ مكرّر به‏ من‏ مى ‏فرمود كه‏: عالم‏ آل‏ محمّد علیهم‏ السّلام‏ در صلب‏ تو است‏، و كاشكى‏ من‏ او را درك‏ مى‏كردم‏. پس‏ بدرستى‏ او همنام‏ امیر المۆمنین‏ على‏ علیه‏ السّلام‏ است‏.(2)
در این روایت علاوه بر اینکه اصل آرزوی دیدار خود فضیلتی برای حضرت رضا علیه‏ السّلام است اینکه امام صادق علیه‏ السّلام این آرزو را به کرار بازگو می کرد بر فضل ایشان می افزاید و همچنین توصیف کردن امام رضا علیه‏ السّلام به عالم آل محمد علیهم‏ السّلام تکمیل کننده شأن و شرف ایشان توسط امام صادق علیه‏ السّلام است.

صفحات: 1· 2

سالروز ولادت امام رضا علیه‌السلام بهانه ای شد تا در دریای سخنان و انوار گهربار آن امام همام غوری کنیم. یکی از توصیه های امام رضا (علیه‌السلام) تاکید به دعا برای حضرت ولیعصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

«یونس بن عبدالرحمن» از محدثان مشهور شیعه که توفیق درک محضر و زیارت سه امام بزرگوار؛ امام جعفر صادق، امام موسی کاظم و امام رضا (علیهم السلام) را درک کرده است، حدیثی را از حضرت علی ابن موسی‌الرضا (علیه‌السلام) نقل می‌کنند* که دربردارنده دعای بسیار زیبای ایشان برای فرزند بزرگوارشان امام عصر (علیه‌السلام) است. دعایی که نشان از ارادت ویژه ایشان به امام غائب است.

امام در آغاز دعا ابتدا صفاتی را برای حضرت حجت بیان داشته و حضرت را چنین معرفی می‌کنند که «اَللّهُمَّ ادْفَعْ عَنْ وَلِیک وَخَلیفَتِک و حُجَّتِک عَلى خَلْقِک وَ لِسانِک الْمُعَبِّرِ عَنْک، النّاطِقِ بِحِکمَتِک وَعَینِک النّاظِرَةِ بِاِذْنِک وَشاهِدِک عَلى عِبادِک الْجَحْجاحِ الْمُجاهِدِ الْعائِذِ بِک، الْعابِدِ عِنْدَک… خدایا ولی خود را محافظت کن همان امامی که حجت تو بر آفریدگانت و زبان گویا و دیده بیناى تو است و… »

حضرت رضا (علیه‌السلام) در ادامه با عباراتی بسیار زیبا از خداوند می‌خواهند وجود نازنین حضرت ولی عصر (علیه‌السلام) را در پناه خود محافظت نماید و این عبارات ادب صحبت کردن با امام غائب را به ما می‌آموزد.

در بخش دیگری از این دعا آمده است: «اَللّهُمَّ فَاِنّا نَشْهَدُ لَهُ یوْمَ الْقِیمَةِ وَیوْمَ حُلوُلِ الطّآمَّةِ اَنَّهُ لَمْ یذْنِبْ ذَنْباً وَلا اَتى حوُباً وَلَمْ یرْتَکبْ مَعْصِیةً وَلَمْ یضَیعْ لَک طاعَةً وَلَمْ یهْتِک لَک حُرْمَةً وَلَمْ یبَدِّلْ لَک فَریضَةً وَلَمْ یغَیرْ لَک شَریعَةً وَاَنَّهُ الْهادىِ الْمُهْتَدىِ الطّاهِرُ التَّقِىُّ النَّقِىُّ الرَّضِىُّ …» که این فرازها به نوعی بیان کننده اعتقادات یک شیعه نسبت به امام حوبش است.

فرازهایی که امام هشتم در این جا ابراز می‌کنند آنقدر زیبا و فوق‌العاده است که به واقع اگر قرار باشد بخواهیم با یک دعا با امام زمان (علیه‌السلام) صحبت کنیم یقیناً این دعا است و خلاصه اینکه هر کس می‌خواهد محضر امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را درک کند؛ راهش رفتن به محضر امام رضا(علیه‌السلام) است.

به بهانه سالروز ولادت حضرت ضامن آهو و با کلام این امام عزیز برای ولی عصرمان دعا می‌کنیم و از خدا می‌خواهیم زمین را به واسطه حضور حجتش طیب و پاک گرداند. انشاء الله.